Nu Rutte zo is teruggefloten door zijn eigen partij, word ik dagelijks gevraagd wat ik van het nivelleren vind wat Rutte en Samsom probeerden voor elkaar te krijgen, onder andere door het invoeren van een inkomensafhankelijke zorgpremie.

De gesprekken gaan steeds hetzelfde: men heeft gekeken naar de effecten voor zijn eigen portemonnee, en die zijn negatief. Studenten klagen dat hun OV-kaart eraan gaat. AOWers klagen dat ze er niet op vooruit gaan. Twee keer modaal verdienenden klagen over de zorgpremie. Huizenbezitters klagen over de hypotheekrenteaftrek. Kinderopvang wordt duurder, weer een groep die klaagt. Ik ben nog weinig niet-klagenden tegen gekomen. In die zin wordt de last van de crisis eerlijk verdeeld. Gezellig samen klagen, want ooh wat krijgen we het slecht.

We gaan nivelleren: hogere inkomens doen een stapje terug, lagere inkomens profiteren daarvan. Gaan er ook mensen echt op vooruit? Ik dacht het niet, althans niet door de overheidsmaatregelen. Wel natuurlijk als je zelf meer gaat verdienen. De echt lagere inkomens zouden erop vooruit gaan, maar 1% toename is op 1450 euro maandinkomen 14 euro, dus daar wordt je niet zo rijk van dat je een boot of een fiets kunt kopen.

‘Hardwerken wordt gestraft’, lees ik. Maar iemand die twee keer modaal verdient, werkt niet harder dan iemand met minimumloon. Een minimumloner (23+) heeft na een dag werken 67,21 euro binnen. Per 1 januari 2013 wordt dat verhoogd tot 67,82 euro. Wow…

‘Niemand wil extra zorgpremie betalen voor anderen die ongezond leven en op de bank hangen.’ Lagere inkomens worden in dit beeld neergezet als lui en ongezond, die meer zorg nodig hebben vanwege hun zelfgekozen levensstijl. Als beelden zo neergezet worden, is het geen wonder dat er geen solidariteit is.

De meeste lagere inkomens hebben gewoon iets meer pech gehad. Iedereen heeft wel eens geluk of pech. Een jeugd met minder kansen en minder opleiding is pech. Ziekte is pech. En steeds vaker ontmoet ik mensen die vanuit hogere inkomens zwaar terugvallen. Ouderen (veerigers, vijftigers) die ontslagen worden en niet meer aan de bak komen. Die twee jaar later in de bijstand zitten, maar wel een huis hebben dat ze niet verkocht krijgen. Dat is pech. Dat kan iedereen overkomen.

Nivelleren kan alleen bij een gezamenlijk gevoel van solidariteit. En solidair voel je je alleen met gelijksoortigen. Blijkbaar is er hier in Nederland weinig solidariteit meer met mensen die pech hebben gehad.