Een heel goed hulpmiddel bij de analyse van jezelf en subculturen vind ik het cirkeldiagram. Drie cirkels die elkaar overlappen. Een van de cirkels ben jezelf, jouw karakter en persoonlijkheid. De andere twee zijn twee subculturen waartoe je behoort. Dat kan Turkije en Nederland zijn, maar ook je geboortedorp en huidige woonplaats, of je werkomgeving en thuis. Of Colombia en Nederland, of welk land dan ook waar je heen bent verhuisd. Of vroeger en nu. Hoe dan ook, het moeten twee subculturen zijn die wel eens botsen met elkaar en met jezelf.

In de figuur zitten overlappende parten. In het midden overlappen de drie subculturen elkaar. Bij het invullen van elk part ga je uit van jezelf. In de cirkels zet je kenmerken van een subcultuur.  De parten die overlappen met jouw cirkel,  zijn elementen van jou die je vanuit die subcultuur  hebt meegekregen en bij jou passen. De parten die niet overlappen zijn elementen die je wel hebt meegekregen maar waar je niet bij past, waar je vanaf wilt, waar je tegen bent.

Voorbeeld: Afrika, Nederland en ik. In het deel dat overlapt tussen Afrika en ik zet ik gastvrijheid, dat mensen altijd welkom zijn, kunnen mee-eten en slapen. Ik vind dat fantastisch en richt sindsdien mijn huishouden ook zo in, waardoor het wel chaotischer wordt ja.

In het deel Afrika zonder ik zet ik de tweede rang die vrouwen spelen in het openbare leven. Dat geldt overigens lang niet overal, maar op de meeste plaatsen doen meisjes en vrouwen in Afrika pas hun mond open als de mannen weg zijn. De verticale hiërarchische structuur vind ik ook niets. De grote klassenverschillen. Dat past allemaal helemaal niet bij mij en daar wil ik niets mee.

Dan Nederland: de keuzevrijheid, dat ik gelijkwaardig aan een man ben, dat ik vind dat iedereen gelijk behandeld moet worden voor de wet heb ik uit Nederland meegekregen. Dat draag ik ook uit in Afrika. Maar het individualisme voor zover het zich vertaalt in een scheiding tussen generaties, past niet bij mij, dat zet ik in het veld zonder overlap. De horizontale structuur wel, die zet ik in de overlappende part.

Tussen Afrika en Nederland zitten verschillen en overeenkomsten. Wat komt overeen, maar niet met mij? Toch weer de macht van mannen over vrouwen.

Het middelste cirkeltje is het lastigst. Dat zijn de dingen die me niet opvallen, want die zitten wel snor. Maar het fundament in Christelijke normen en waarden, dat blijft overeind. Dat zet ik hier neer.

Ik heb deze methode zelf ontwikkeld. Hij heeft bij meerder cursussen heel goede analyses opgeleverd, meerdere keren zeiden cursusten dat ze dit het beste deel vonden van de cursus. Het geeft snel inzicht in jou en de diverse subculturen waar je in verkeert.

Dus pak een velletje papier, teken en denk.  Ik lees hier graag je ervaring.